Rozrywki dla umysłu

Anagram – miano wywodząca się od słów greckich: ana- (powyżej) a grámma (znak), oznacza słowo, wysłowienie ewentualnie całe sąd powstałe przez przestawienie liter lub sylab innego wyrazu ewentualnie zdania, wykorzystujące wszystkie litery (głoski albo sylaby) materiału wyjściowego. W czasopismach szaradziarskich pojawiają się zadania polegające na odgadnięciu wykreskowanego anagramu na podstawie wierszowanego komentarza, a oraz anagramy rysunkowe polegające na ułożeniu hasła z wszystkich liter właściwego określenia rysunku. Formami spokrewnionymi z anagramem są stenoanagram, egzoanagram i endoanagram.

Najprostszy anagram to poukładanie liter w odwrotnej kolejności, np. kebab – babek. Przykładem jednego z prostych przestawień jest inwersja sylab w wyrazie ranty, dająca anagram: tyran. Przestawiając pojedyncze litery możemy przyjąć np. anagram narty.

W 1998 Barbara i Adam Podgórscy w swoim Vademecum szaradzisty (Oficyna Kurpisz) w charakterze rekordowy podało anagram składowy z 16 elementów: urok, Arska, raska, sarka, askar, kasar, Raksa, sakra, Arkas, Araks, Karsa, rakas, Karas, Sakar, Skara, Askra. Nie powinno się go niemniej tyczyć się w charakterze niezmiennik, albowiem przybywa zarówno słów, gdy i metod wyszukiwania. Nuże choćby w podanym “rekordzie” wnikliwy czytelnik zauważy niedostatek jednego potocznego wulgaryzmu.

Spis treści

• 1 Słynne anagramy
• 2 Przykładowe anagramy z łamów czasopism szaradziarskich
• 3 Zobacz też
• 4 Przypisy

//

Słynne anagramy

• pytanie Piłata Quid est veritas? (Co to jest prawdziwość?) i oddźwięk Jezusa Vir est qui adest (Człowiek, kto stoi poprzednio tobą)
• Salvador Dali - Avida Dollars (spragniony na dolary); ksywka nadane przez André Bretona będącemu u szczytu popularności malarzowi
• François Rabelais ogłosił Gargantuę i Pantagruela jak Alcofribas Nasier
• Lutni, ujaw mi! – Julian Tuwim
• Mr. Mojo Risin – Jim Morrison
• Tom Marvolo Riddle – I am Lord Voldemort
• postać z filmu Samotni Strzelcy, włamywaczka Yves Adele Harlow – to anagram nazwiska Lee Harvey Oswald
• Hrabia Olaf (ang. Count Olaf) - Al Funcoot

Przykładowe anagramy z łamów czasopism szaradziarskich

• „Dla ciebie blasków promienistą tęczę
  Rozlałem w oddaleniu! na zachodzie wilgotnym” –
  – Rzekł Bóg do wieszcza – „Na rzecz ciebie się męczę,
  A tyś _ _ _ _ _ _ _ _ ?”

  _ _ _ _ _ _ _ _ odrzekł, niezbyt zręcznie może:
  – „Niewesoło mi, Boże…”.

• Gdy do krzyżówek
  Pokup słówek
  – jakąś miejsce bądź _ _ _ _ _ _ _ _ –
  _ _ _ mam do tego,
  Wartościowy kolego,
  i _ _ _ / _ _ _ _ _ _ _ _ wiem notorycznie wszystko.

• Tak…! pląsasz doskonale…
  Natomiast zrozum: _ _ _ _ / _ _ _ / _ _ _ _ _ !
  Tu się liczą gole –
  Nie samby, muzyka rockowa and rolle,
  Mazurki, habanery…
  Strzel gola, do cholery!

  W swą gwiazdę wierzysz święcie,
  A jesteś _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ .

Powyższe przykłady to typowe zadania z czasopisma szaradziarskiego. W pierwszym droga składa się z dwóch wyrazów: “żałobny” i “marzyciel”, w drugim obejmuje dubel ciągi wyrazów “godność, kiepełe” zaś “bez słownika”, w trzecim oraz anagramem fragmentu “widowisko sportowe nie sztuka baletowa” jest słowo “beztalenciem”.

Zobacz też

• palindrom
• ambigram
• Cyrus Smith jak quasi-anagram

Przypisy

1. ↑ miesięcznik “Przejście”, nr 1, 4/5 i 6/7 z 1998 r.

Kategorie: Językoznawstwo • Rozrywki umysłoweUkryta kategoria: Zalążki artykułów